Harmonious Blacksmith

Ik heb eens gelezen hoe zebra's aan een leeuw ontsnappen. Ze groeperen zich pijlsnel tot één, beweeglijk, geheel waarin hun zwart-witte strepen niet meer zijn te herleiden naar het individuele dier. Het oog van de leeuw blijft zoeken maar kan het beeld niet vatten.

In het Rijksmuseum zag ik een schilderij van Gabriël Metsu: Officier bij een hoefsmid. Zoals wel vaker wanneer ik voor een schilderij uit de Hollandse 17e eeuw sta riep ook dit werk een gevoel van vertrouwdheid op én de sensatie dat ik onbekend terrein betrad. De afbeelding liet zich niet meteen raden. In eerste instantie zag ik alleen wat donkere kleuren met hier en daar een lichtere vorm. Vanuit deze duisternis werd geleidelijk aan een voorstelling zichtbaar die je zou kunnen samenvatten als: 'man met paard aan de teugel stapt de werkplaats van een hoefsmid binnen'. Een aardse, ogenschijnlijk eenduidige voorstelling.

Maar de eerste werking van het schilderij hield stand. Ik blijf het schilderij zien als een geheel van fragmenten die voortdurend veranderen van vorm en kleur zodat er telkens een nieuw beeld ontstaat. Die werking is sterker dan mijn neiging om de fragmenten terug te brengen tot een bekende categorie: hamer, tafel, arm, balk, aambeeld. Metsu's schilderij laat zich niet fixeren. Het lost op in vormen, van waaruit de tekeningen van Harmonious Blacksmith zijn ontstaan.
DB